Tìm hiểu chuyên sâu về cà phê Arabica, giá hiện tại 2024

Cà phê Arabica là một trong những dòng cà phê được nhiều người ưa chuộng nhất hiện nay. Vậy chúng sở hữu những ưu điểm nổi trội gì mà chiếm được lòng nhiều khách hàng đến vậy. Hãy cùng nhau tìm hiểu giống cây cà phê này ở bài viết dưới đây nhé!

Nguồn gốc cà phê Arabica (cà phê chè)

Cà phê Arabica theo tìm hiểu được bắt nguồn ở vùng cao nguyên cao nguyên tây nam Ethiopia. Arabica là giống cà phê đầu tiên được trồng trên thế giới, rồi dần dần được lan rộng hơn. Và hiện tại vẫn chiếm vị trí chủ đạo lên đến 70% sản lượng cà phê toàn cầu.

Loại cà phê Arabica chính gốc không lai tạp hiện nay vẫn còn một số ở Ethiopia. Còn những giống cây cà phê Arabica ngày nay được trồng thì đều là kết quả của sự lai tạo giống. Ngoài ra, chúng ta còn có thể tìm thấy những cây Arabica coffee tự nhiên ở trong rừng nhiệt đới vùng cao nguyên tây nam Ethiopia. Chất lượng cây cà phê ở đây có chất lượng cao, đã qua một lần canh tác của con người. Điểm yếu lớn nhất là nhạy cảm với các sâu, bệnh hại.

Theo thống kê, cà phê Arabica có diện tích trồng nhiều nhất hiện nay so với những loại cà phê khác. Cho đến nay, được tính đến Arabica chiếm đến 70% sản lượng cafe trên toàn thế giới.

Cà phê Arabica là gì? Đặc điểm sinh học

Cà phê Arabica có những đặc điểm nổi bật như điều kiện sống của cây cà phê này chúng sẽ được sinh trưởng tốt tại độ cao 900 – 2000m so với mực nước biển, lượng mưa 1,500-2,500mm/năm, nhiệt độ thích hợp từ 15- 25 độ C. Những nơi có đặc điểm trên mới có thể trồng giống cây cà phê này. 

Nếu nhìn bằng mắt thường bạn sẽ thấy giống cây Arabica có tán cây nhỏ, lá có hình dạng oval và màu xanh đậm, khi phát triển hơn quả cà phê có hình bầu dục. Khi đã phát triển toàn diện, chúng sẽ đạt đến độ cao từ 2,5m – 4,5m. Thậm chí, có nhiều cây phát triển tốt mọc trong điều kiện hoang dã có thể đạt tới chiều cao lên đến 10m.

Sở dĩ, chúng có giá trị kinh tế cao là vì chất lượng mà chúng đem lại, và khó trồng và chăm sóc, năng suất thấp, khả năng chống chịu sâu bệnh kém. Phải đến 3-4 năm sau khi trồng mới có thể bắt đầu thu hoạch được. Giống cây này có tuổi thọ khoảng 25 năm tuổi. Nếu ở trong điều kiện tự nhiên, cây cà phê này có thể đạt tới tuổi thọ 70 năm. 

Đương nhiên mỗi dòng cà phê sẽ có một đặc tính nhận dạng về mă

• Hình dáng cây: Cây cà phê Arabica thường cao từ 2,5 đến 4,5 mét khi trưởng thành, có lá màu xanh đậm và bóng.
• Hạt cà phê: Hạt cà phê Arabica có hình bầu dục, với một rãnh cong sâu ở giữa. Hạt thường lớn hơn hạt Robusta.
• Thời gian trồng trọt: Cây Arabica mất khoảng 7 năm để trưởng thành và bắt đầu cho quả. Thời gian thu hoạch kéo dài từ 6 đến 8 tháng.

Sự phân bố của cà phê chè trên thế giới

Vào những ngày đầu cà phê được sản xuất trên thế giới, thì Cà phê Arabica là giống cà phê đầu tiên có duy nhất ở thế kỷ 19. Những người nông dân luôn ưu tiên để phát triển cây cà phê Arabica này. Khi lựa chọn giống mọi người sẽ tập trung để lựa chọn những cây có khả năng thích ứng với môi trường, năng suất và chất lượng cao. 

Phải đến những năm 1920, bệnh gỉ sắt trên cây cà phê lan rộng trên khắp châu Phi, châu Á. Chính vì vậy, đó mới khiến cho người dân tìm kiếm đến một giống cây cà phê để thay thế. Làm sao để tiếp tục phát triển giống cây cà phê này. 

Trên thế giới có nhiều quốc gia trồng giống cây cà phê này để đem đi xuất khẩu. Theo thống kê chi tiết, hiện nay có tới 125 giống cà phê thuộc loài Arabica phân bổ ở nhiều châu lục châu Phi, Mỹ Latinh, Đông Nam Á, Trung Quốc, các quần đảo Caribe và Thái Bình Dương.

• Indonesia:

Nhắc đến quốc gia tiên phong đi đầu trồng giống cà phê này là Indonesia. Vẫn luôn quyết tâm để phát triển giống cây cà phê này, chứ không như các quốc gia khác đã thay thế bằng các cây trồng khác. Cũng nhờ đó đã giúp cho người dân nơi đây thay đổi theo chiều hướng tích cực nhiều hơn.

Về các trang thiết bị, hay các công nghệ hiện đại để phục vụ trong quá trình trồng cây cà phê luôn được mọi người chú trọng đến. Từ đó giúp gia tăng sản lượng cà phê đạt đến khoảng 234.000 tấn. 

• Colombia

Nếu so sánh những yếu tố cần thiết để giúp cây cà phê phát triển thì có thể thấy các nhân tố nhân tố về nhiệt độ cũng như lượng mưa tại Colombia đều không đạt tiêu chuẩn. Bằng sự nỗ lực cố gắng mỗi năm quốc gia này có được sản lượng khoảng 810.000 tấn/năm. Đây được xem là một trong những nguồn cung cấp cafe nói chung và cà phê Arabica nói riêng lớn thứ 3 trên thế giới.

• Ấn Độ

Riêng ở Ấn Độ ghi nhận đạt sản lượng cà phê khoảng 348.000 tấn/năm. Trong số đó, có tới 80% lượng cà phê trồng ở Ấn Độ đều được xuất khẩu sang Châu Âu hay Nga. 

Nam Ấn Độ là khu trồng cafe phổ biến nhất ở quốc gia này.

Vùng trồng nhiều cà phê Arabica ở Việt Nam

Riêng ở Việt Nam cũng là nước có sản lượng cà phê đem đi xuất khẩu lớn trên thế giới. Tuy nhiên, mỗi một khu vực và vùng nguyên liệu cà phê sẽ có một điều kiện khí hậu, và loại đất riêng vì vậy tùy từng khu vực mới có điều kiện để trồng cây cà phê này.

• Đà Lạt

Được đánh giá là “thiên đường” của cà phê Arabica mọi nhân tố điều rất hoàn hảo; Cầu Đất, Đà Lạt may mắn được thiên nhiên ưu ái sở hữu cao nguyên trung phần với diện tích đất đỏ bazan rộng lớn màu mỡ để rễ cây hút chất dinh dưỡng. Bên cạnh đó, ở Đà Lạt có vị trí cao hơn so với khu vực khác lên đến 1500m so với mặt nước biển. Thời tiết ở đây rất mát mẻ, không bị nắng gắt. Nhiệt độ trung bình ở đây rơi vào khoảng từ 20 độ C và không quá 33 độ C.

• Sơn La

Thứ hai, phải kể đến Sơn La có đến 100 năm lịch sử trồng cafe Arabica. Sơn La được mẹ thiên nhiên ưu ái hơn với điều kiện thời tiết như: lượng mưa trong năm lớn, nhiệt độ không quá cao, đất đồi núi… Từ đó sản lượng của cây cà phê ở đây cũng lớn hơn nhiều so với những khu vực khác, nhất ở Chiềng Ban, Sinh Ban…

• Nghệ An

Tuy không có điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm những khu vực Trung Bộ, Nghệ An vẫn có sản lượng cafe Arabica lớn trong cả nước lên đến 28.000 tấn/ năm phải kể đến khu vực Phù Quỳ, Thanh Hóa. Chủ yếu ở đây trồng giống Catimor được lai tạo của Arabica. Với dòng cà phê này có điểm đặc trưng là hương vị mặn chát độc đáo cùng hương thơm sâu lắng mỗi khi thưởng thức.

Phân loại những giống cà phê Arabica phổ biến

Cà phê Arabica như đã nói ở trên rất đa dạng về chủng loại, vì được người dân đem đi lai tạo rất nhiều. Cho đến nay có đến 125 giống cà phê thuộc chi Arabica. Nhưng dòng phổ biến và được nhiều người ưa thích phải kể đến như: Typica, Bourbon, Heirloom, Catimor hay Catuai. 

Mỗi dòng Arabica với sự lai tạo nhiều giống cà phê khác nhau, cũng sẽ có những đặc điểm hương vị khi thưởng thức hoàn toàn khác nhau. Không những vậy mỗi loại cũng sẽ có yêu cầu canh tác và chăm sóc khác nhau nên sản lượng cũng như vùng miền phân bố cũng không giống nhau. 

Arabica Typica

Typica là giống cà phê đầu tiên được biết đến và trồng tại Ethiopia. Tại Việt Nam, dòng cà phê này được biết đến nhờ người Pháp đem đến để trồng tại Cầu Đất, Đà Lạt vào những năm 1857.

Về Typica sẽ có vị chua nhẹ, trong trẻo, thể chất dày và hậu vị ngọt sâu rất phù hợp với người thích uống ngọt. Nhược điểm duy nhất phải kể đến mà mọi người cần lưu ý là năng suất trồng không cao, khả năng chống chịu sâu bệnh kém so với giống cà phê Arabica.

Giống Arabica Bourbon

Tại đảo Bourbon là cái nôi để phát triển giống cà phê đột biến tự nhiên này, được người dân phát hiện đầu tiên. Tạo đảo có độ cao lên đến 1000 – 1600 mét so với mực nước biển. 

Khi uống Bourbon bạn sẽ cảm thấy vị ngọt đặc trưng, kết hợp với hương trái cây, hậu vị thanh ngọt, thể chất nhẹ nhàng, cân bằng ít loại cà phê nào có được. Mặc dù sở hữu hương vị không ai sánh bằng nhưng hiện nay, tại thị trường Việt, cafe Bourbon không được thịnh hành.

Vì không phù hợp với điều kiện ở Việt Nam, mà đặc tính của giống cây là rất khó chăm mà sức đề kháng của chúng kém rất dễ lây bệnh. Vì vậy, sau một thời gian trồng người Việt đã nghiên cứu và thay thế chúng bằng giống cafe khác cho năng suất tốt hơn. 

Các giống lai tạo giữa Typica và Bourbon

Ngoài ra,  Typica và Bourbon còn được lai tạo với nhau để làm sao tạo ra được giống cây cà phê mới phù hợp với từng khu vực riêng. Với những giống cây cà phê được kể đến dưới đây:

• Heirloom

Khi nói đến Ethiopia ai ai cũng nhớ ngay đến dòng cà phê bản địa Heirloom. Ban đầu chúng chỉ là giống cây cà phê mọc hoang dại và tự nhiên trong vùng rừng núi được người dân tìm ra. Tuy chúng có sản lượng thấp nhưng vẫn được đánh giá cao về chất lượng mà chúng đem lại. Sở dĩ chúng sở hữu bộ gen tự nhiên quý giá, từ đó giúp gia tăng hương vị phong phú và có khả năng chống chịu sâu bệnh cao. 

• Catimor 

Về bản chất thì Catimor là giống cafe được lai tạo của Arabica. Nó có đặc điểm với hạt hơi dài và nhìn ngoài rất dễ nhận biết. Lý do khiến Catimor ngày nay được nhiều người nuôi trồng là bởi đặc tính rất dễ trồng. Không những vậy, chúng còn đem đến năng suất thu hoạch cũng rất cao từ đó giúp gia tăng hiệu quả kinh tế hơn. Đặc biệt, giống cafe hạt này còn có khả năng miễn dịch và có thể chống chịu sâu bệnh tốt.

Nhưng đối với những người sành cà phê lại không đánh giá cao về hương vị của chúng khi thưởng thức. Vì nếu so sánh với loại Cà phê Arabica khác còn thiếu rất nhiều. Hương vị của dòng cafe Catimor khi uống vẫn chưa thể thỏa mãn được những yêu cầu đẳng cấp của người đam mê được.

• Catuai

Được biết đến vào những năm 1972 tại Brazil; dòng Catuai là kết quả của quá trình lai tạo giữa cây Caturra vàng (cafe Arabica thuần chủng) và cây Mundo Novo (cafe lai từ Bourbon và Typica). Phải đến những năm 1980 chúng mới được xuất hiện tại Việt Nam khi du nhập từ Cu Ba về.

Đặc điểm dễ nhận biết của Catuai chính là có dáng cây nhỏ. Quả của cây bám rất chắc trên cành, không dễ bị rụng như các giống khác khi bị dính mưa. Phần nhân của cà phân có hình tròn tương đồng cafe Catimor. Tuy nhiên, cũng xuất hiện những nhân hạt dài vì nguồn gen không đồng nhất.

Giống cà phê này thích hợp sống ở độ cao từ 1000- 1200m cách mặt nước biển, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt.  Nhưng khả năng thích nghi với môi trường sương muối của chúng lại rất kém sẽ bị ảnh hưởng. Đòi hỏi việc chăm sóc phải hết sức cẩn thận, thì mới tạo ra được năng suất cà phê cao được. Vì theo chia sẻ của nhiều người giống cà phê này không mang được nhiều lợi nhuận như các giống cà phê khác.

Công dụng của cà phê Arabica

Kể về công dụng của giống cà phê Arabica là rất nhiều vì chúng có thể tác động được đến nhiều khía cạnh của cuộc sống mà bạn không ngờ đến khi tìm hiểu về chúng.

Theo hướng y học cổ truyền

Cà phê Arabica với nhiều tác dụng nhưng nếu xét phương diện y học cổ truyền. Thì giống cây cà phê này thường được làm đồ uống dưới dạng chiết hãm bằng nước sôi từ bột hạt Cà phê rang, hoặc dưới dạng Cà phê tan.

Từ xưa cha ông ta đã xem việc uống cà phê sẽ giúp tinh thần tỉnh táo, giảm cảm giác mệt mỏi. Tác dụng không ngờ phải kể đến là chúng còn được làm thuốc lợi tiểu, chữa phù thũng, giúp tiêu hóa.

Tuy nhiên, “cái gì nhiều quá cũng không tốt” nếu uống nhiều đồ uống có cà phê gây rối loạn tiêu hóa do trong quá trình rang chúng có thể hình thành chất cafeotoxin, mà chỉ có một phần độc bay hơi được.

Chúng còn có một công dụng khác là để trị phong tê thấp. Bạn có thể giã hạt cà phê sống ra rồi ngâm cùng với rượu để uống. Đồng thời còn giúp giảm mỡ, giải rượu và thuốc phiện. Đối với người khó ngủ tuyệt đối không nên uống cà phê. Không chỉ tận dụng hạt cà phê bạn có thể dùng chính lá cà phê sắc để uống giúp nhanh chóng tiêu thức ăn, tiêu nước chữa phù thũng.

Theo hướng hiện đại

Khi xã hội ngày càng phát triển đã có nhiều nhà nghiên cứu đã phát hiện cà phê còn có tác dụng điều trị phục hồi sau nhồi máu cơ tim, sau đột quỵ não. Đây đều là những căn bệnh làm ảnh hưởng đến phần đầu của người, đặc biệt còn có thể gây nên hậu quả nghiêm trọng không thể phục hồi.

Hiện nay còn có những nghiên cứu cho thấy nếu như chiết xuất cà phê chè bằng dung môi hydroethanolic còn làm cải thiện chức năng tâm trương, phì đại cơ tim, chức năng và hình thái tim so với động vật chỉ được điều trị thông thường. Chúng còn là biện pháp bổ sung cải thiện quá trình phục hồi tim sau nhồi máu. 

Trong trường hợp cơ thể bạn bị rối loạn máu, có thể dùng một loại chất tự nhiên trong cà phê là cafein để điều trị. Căn bản chúng sẽ làm đốt cháy chất béo một cách hiệu quả. Vì chúng làm ức chế tăng cân, giảm sự tích tụ chất béo của cơ thể. Từ đó, có thể giúp điều trị trình trạng rối loạn limit trong máu.

Trong điều trị giảm đau, giảm lo âu vì khi uống cafein được hấp thụ trực tiếp vào máu rồi mới bắt đầu di chuyển lên não. Lúc này, cafein sẽ bắt đầu ngăn chặn sự xuất hiện của adenosine – một loại chất ức chế dẫn truyền thần kinh.

Điều này khiến cho các tế bào thần kinh tăng cường khả năng dẫn truyền xung thần kinh đi khắp cơ thể. Cà phê được xem là liều thuốc hiệu quả và an toàn hơn rất nhiều so với các loại thuốc.

Nếu lượng đường trong máu của bạn quá cao, hay thử dùng cà phê chúng sẽ đem đến kết quả bất ngờ. Nhiều người sử dụng và chia sẻ chúng có thể làm giảm nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2.

Vì khi mắc bệnh sẽ khiến lượng đường ở trong máu luôn ở mức cao hơn so với bình thường do cơ thể tiết insulin nhưng không điều hoà được lượng đường trong máu hoặc đề kháng với insulin. Và khi uống cà phê có một loại chất giúp ức chế loại chất không tốt. Trên thực tế cho thấy những người uống nhiều Cafe có nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2 thấp hơn từ 23 – 50% so với những người không sử dụng cafe. 

Hương vị và chất lượng

Hương vị: Cà phê Arabica được biết đến với hương vị phong phú, phức tạp và có độ chua cao. Nó thường có các hương vị trái cây, hoa, và thậm chí là socola.

Chất lượng: Arabica được coi là có chất lượng cao hơn so với Robusta, nhờ hương vị mượt mà và ít đắng hơn. Hàm lượng caffeine của Arabica thấp hơn Robusta, khoảng 0,8-1,4%.

Quy trình chế biến

Thu hoạch: Cà phê Arabica thường được thu hoạch bằng tay để đảm bảo chỉ những quả chín mới được chọn.

Chế biến: Các phương pháp chế biến phổ biến bao gồm phương pháp ướt (wet process), phương pháp khô (dry process), và phương pháp bán ướt (semi-washed). Mỗi phương pháp sẽ ảnh hưởng đến hương vị cuối cùng của cà phê.

Văn hóa thưởng thức cà phê Arabica

Văn hóa: Uống cà phê Arabica đã trở thành một phần của nhiều nền văn hóa, đặc biệt là ở các quốc gia châu Âu, Mỹ Latinh và Bắc Mỹ. Các quán cà phê và các lễ hội cà phê cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá văn hóa cà phê.

Riêng đối với hạt cà phê Arabica, để đem đến được hương vị riêng của chúng thì phải sử dụng theo những cách pha chế sau: Pour over, Moka, Syphon.. Khi bạn áp dụng những cách trên sẽ giúp việc thưởng thức cà phê được trọn vẹn nhất mà không cần dùng (hoặc rất ít) sữa hoặc đường.

Ngoài ra, khi pha chế bạn có thể trộn cà phê Arabica và Robusta với nhau. Điều này sẽ làm tăng hương thơm, giảm vị đắng khi pha cà phê phin, Capuchino, Espresso… 

Hàm lượng cafein trong cà phê Arabica

Phổ biến hiện nay với 2 loại cà phê là Arabica và Robusta. Để so sánh thì Robusta có hàm lượng cafein cao hơn hạt Arabica. Arabica là loại hạt có chất lượng cao chuyên dành cho những người sành cà phê. Theo thống kê Arabica chiếm đến 75% lượng tiêu thụ trên thế giới. Còn Robusta chuyên được dùng để đóng gói sẵn, chế biến cà phê hòa tan hoặc chế biến cà phê bột.

Tác động kinh tế và xã hội

Kinh tế: Cà phê Arabica là một trong những sản phẩm nông nghiệp quan trọng nhất trên thế giới, tạo công ăn việc làm cho hàng triệu người nông dân. Đương nhiên dòng cafe này có thể phối trộn với những dòng cà phê khác.

Nhằm “hợp gu” tùy quốc gia khu vực và vùng lãnh thổ, chúng thường được sử dụng cho hầu hết các mô hình cà phê cho quán, cà phê mang đi không chỉ riêng Việt Nam mà trên toàn thế giới.

Xã hội: Nhiều chương trình phát triển bền vững và chứng nhận (như Fair Trade, Rainforest Alliance) đã được áp dụng trong ngành công nghiệp cà phê để cải thiện điều kiện sống và làm việc cho người nông dân.

Thách thức và tương lai

Thách thức: Cà phê Arabica dễ bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, sâu bệnh và điều kiện trồng trọt khắc nghiệt. Bệnh gỉ sắt lá cà phê (coffee leaf rust) là một trong những mối đe dọa lớn.

Tương lai: Nghiên cứu và phát triển các giống cà phê mới có khả năng chống chịu tốt hơn và các phương pháp canh tác bền vững đang được ưu tiên để bảo vệ nguồn cung cà phê Arabica trong tương lai.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Dưới đây là một vài câu hỏi được thống kê bởi Google câu hỏi thường gặp nhất về dòng cà phê này nhé:

Cà phê Arabica giá bao nhiêu?

Giá của cà phê Arabica có thể dao động khá nhiều tùy thuộc vào nhiều yếu tố như nguồn gốc, chất lượng, phương pháp chế biến, và thương hiệu. Dưới đây là một số mức giá tham khảo:

1. Cà phê hạt nguyên chất:
   • Loại bình dân: Khoảng 200,000 – 400,000 VNĐ/kg.
   • Loại cao cấp: Khoảng 400,000 – 1,000,000 VNĐ/kg.
2. Cà phê bột:
   • Loại thông thường: Khoảng 150,000 – 300,000 VNĐ/kg.
   • Loại đặc biệt hoặc cao cấp: Khoảng 300,000 – 800,000 VNĐ/kg.
3. Cà phê viên nén (capsule):
   • Khoảng 8,000 – 15,000 VNĐ/viên.

Mua cà phê Arabica ở đâu?

Bạn có thể mua cà phê Arabica tại nhiều địa điểm khác nhau:

Cửa hàng chuyên cà phê: Nhiều cửa hàng chuyên cà phê bán các loại cà phê Arabica nguyên chất và cao cấp.

Siêu thị: Các siêu thị lớn thường có các nhãn hiệu cà phê Arabica phổ biến.

Trang web thương mại điện tử: Các trang web như Lazada, Shopee, Tiki cung cấp nhiều lựa chọn về cà phê Arabica với đánh giá và phản hồi từ người mua.

Quán cà phê đặc sản (Specialty Coffee Shop): Đây là nơi bạn có thể tìm thấy các loại cà phê Arabica cao cấp và được tư vấn kỹ càng.

Chợ địa phương: Một số chợ địa phương, đặc biệt là ở các vùng trồng cà phê như Đà Lạt, Buôn Ma Thuột, cũng bán cà phê Arabica chất lượng. Đương nhiên đối với một nhà cung cấp cà phê giá sỉ như Gùi cafe đây thì mọi vấn đề liên quan đến cà phê của quý khách đều được hỗ trợ và cung cấp.

Cà phê Arabica có vị gì?

Cà phê Arabica nổi tiếng với hương vị phong phú và đa dạng, thường được miêu tả với các đặc điểm sau:

Độ chua cao: Arabica có độ chua cao, nhưng là loại chua thanh mát, không gắt.

Hương vị phức tạp: Arabica có hương vị phong phú với nhiều lớp hương, bao gồm hương hoa, trái cây, hạt, và đôi khi là socola.

Vị ngọt nhẹ: Arabica có vị ngọt nhẹ tự nhiên, không cần thêm nhiều đường.

Hậu vị mượt mà: Hậu vị của Arabica thường rất mượt mà và kéo dài, không để lại cảm giác đắng gắt.

Kết luận

Trên đây, là những thông tin bổ ích về giống cây cà phê Arabica (cà phê chè) cách phân loại cho đến công dụng, hương vị và hàm lượng cafein mà chúng có. Hy vọng thông qua bài viết trên có thể giúp bạn nắm thêm được nhiều kiến thức về giống cây cà phê này.