Cà phê Typica luôn giữ vững được phong độ, luôn nhận được sự săn đón nồng nhiệt của giới sành cà phê. Bởi hương vị và vô cùng khan hiếm đem lại cho người thưởng thức. Bạn có đang tò mò về giống cà phê này không? Hãy cùng Gùi cafe nhau tìm hiểu ở bài viết dưới đây nhé!
Mục Lục
Giới thiệu chung về cà phê Typica
1
Cà phê Typica là giống cà phê mang đậm đặc tính duy truyền, Arabica Typica chứa một lượng lớn axit malic – cho vị chua giống như trong một quả táo đem lại. Thuộc tính chất lượng cao ít loại nào có được này cộng với hương vị ngọt ngào của sữa (sweetness). Từ đó giúp tạo ra được một tổng thể hương vị cân bằng được đánh giá rất cao.
Bắt nguồn từ những khu rừng nguyên sơ tại Tây Nam Ethiopia chúng được tìm thấy đầu tiên tại khu vực này. Chính vì những đặc điểm nổi trội và mùi hương mà chúng đem lại cho người thưởng thức đã khiến Typica được nhân giống và chu du khắp mọi nơi.
Cuộc hành trình bắt đầu vào thế kỷ thứ 16, lúc này chúng mới được bắt rời khỏi Ethiopia tới Yemen. Rồi chúng được người Hà Lan mang đến vùng Baba Budan, Malabar của Ấn Độ. Tai vùng Mysore và được gọi là Malaba đã xuất hiện những hạt cà phê đầu tiên.
Chưa dừng lại ở đó chúng còn được đi du nhập sang nhiều các khu vực khác nữa cụ thể là ở Đông Nam Á trong đó có Việt Nam.Nổi tiếng nhất với loại Moka Cầu Đất nhắc đến cái tên này ai cũng nhớ đến chúng. Vào những năm 2000, chỉ những người trong giới thượng lưu mới được thưởng thức giống cà phê chất lượng cao này.
Nếu so sánh về sản lượng hay về hình dáng của hạt cà phê thì sẽ thấy cây Bourbon, cây Typica có hạt dài hơn và sản lượng cà phê ít hơn khoảng 20 – 30%. Chúng có sức đề kháng rất yếu, rất dễ biến thành con mồi của các loại bệnh phổ biến ở cây cà phê như các loài sâu bệnh hại cà phê, như bệnh gỉ sắt (coffee leaf rust) hay bệnh berry,.. Đây đều là những loại bệnh mà bất kì người trồng nào cũng đều ám ảnh.
Tóm lại, Typica là giống cà phê thuần chủng xuất hiện đầu tiên trên thế giới. Theo nghiên cứu được biết chúng có khả năng cho hạt cà phê chất lượng cao, trái lại hiệu quả kinh tế lại tương đối thấp. Nắm được những điểm yếu của chúng, nên đã được nhiều người đem lai tạo với nhiều giống cà phê khác để hy vọng có thể khắc phục những vấn đề này.
Những giống cà phê Typica phổ biến
Những giống cà phê Typica phổ biến, chủ yếu được trồng nhiều ở khu vực Mỹ Latinh.
Về mọi điều kiện thời tiết, và thổ nhưỡng, lượng mưa ở nơi đây đều rất phù hợp để trồng cà phê giúp gia tăng năng suất lao động. Trong đó Brazil, là nước đến chiếm 40% sản lượng thế giới có đến 97,55% giống cà phê bắt nguồn từ Typica và Bourbon.
Nhưng lại có một nghịch lý là tổ hợp giống Typica đó là, hầu hết các cây cà phê bản địa có nguồn gốc Typica như Blue Mountain, Kona, Java và Sumatra … đều bị nhầm lẫn là những giống loài riêng, trên thực tế tất cả đều có nguồn gốc duy truyền của Typica, nhưng danh tiếng về hương vị của chúng đã lấn át đi nguồn gốc sinh ra của chúng.
Giống Kent từ Ấn Độ
2
Giống Kent được sinh ra và lai tạo với mục đích chính là để chống bệnh gỉ sắt (mặc dù hiện tại nó dễ bị tấn công bởi các chủng mới của bệnh). Nhiều người lần tưởng rằng giống cà phê này chỉ được trồng chủ yếu ở miền Đông Ấn Độ, mà trên thực tế nó đã được trồng trên khắp đất nước viễn sao chúng đáp ứng được mọi điều kiện cần thiết. Ngoài ra còn có một phiên bản của Kent có tên là K7 rất phổ biến ở Kenya.
Giống cà phê Kona – Hawaii
Cà phê Kona được xếp loại là dòng cà phê đắt tiền và được đánh giá cao nhất trên thế giới. Tuy nhiên chúng phải là một giống cà phê cá biệt, mặc dù người trồng cà phê ở Hawaii gọi nó là “Kona Typica” (vì hương vị khác biệt chứ không phải là từ đặc điểm di truyền).
Điều này có thể do Kona được canh tác dựa chủ yếu trên các điều kiện và phương pháp trồng trọt độc đáo, cẩn thận của người chăm sóc (và được quy định cao) của vùng Kona ở Hawaii. Nông dân canh tác Kona tại đây, luôn có quan niệm coi việc trồng cà phê là một nghề thủ công và vào thời điểm mà rất ít người làm như vậy. Phải cho đến hiện nay chúng mới có thể được coi là một công việc chính.
Giống Blue Mountain – Jamaica
Giống như Kona, đây là một loại khác của Typica, lần này chúng có nguồn gốc bắt nguồn từ vùng núi Blue Mountains của Jamaica. Ủy ban Công nghiệp Cà phê Jamaica đã giám sát sự tăng trưởng và chế biến cà phê này trong một khoảng thời gian nhất định. Và tất cả cà phê được bán dưới tên “Blue Mountain” đã được hội đồng chứng nhận là loại cà phê đạt chuẩn. Giống như Kona, thương hiệu Blue Mountain cũng vô cùng đắt đỏ và dần dần làm “dìm” mất nguồn gốc Typica của nó.
Giống Maragogype – Brazil
3
Maragogype hay Maragogype, phát âm là [mara-go-heap-ay], giống này là một đột biến tự nhiên của Typica được phát hiện lần đầu tiên ở Brazil vào khoảng năm 1870. Sau những năm tháng thử giống cà phê mới này, đã phát hiện ra một nhược điểm lớn của chúng chính là nó có năng suất tương đối thấp, còn lại mọi thứ đều rất ổn. Từ hình dáng kích thước đều rất lớn: kích thước chung, lá, quả & hạt.
Vì kích thước tương đối lớn của những hạt cà phê này, nên bạn cần nắm thêm một chút kỹ năng trong quá trình rang để có thể làm sao khai thác được tiềm năng hương vị vốn cố của chúng. Tuy nhiên, Maragogype không được trồng phổ biến (do năng suất thấp) ở nhiều khu vực, nhưng vì tính hiếm có và chất lượng tương đối của nó đã thu hút không ít người quan tâm đến để thưởng thức.
Đặc điểm của cà phê Typica
Cà phê Typica là một trong hai loại cà phê C.Arabira có ý nghĩa quan trọng về mặt di truyền về các loại giống cà phê. Dòng cà phê Typica có phần thân cao, cành nhỏ mọc đều theo hình nón. Về lá chúng thường có màu vàng sẫm, phần quả có hình bầu dục kết hợp với màu đỏ hấp dẫn khi chín.
Chúng có đặc điểm là giống cây có khả năng chịu lạnh tốt nên có khả năng chịu lạnh tốt nên thường được ưu ái sinh trưởng tại các vùng núi cao trên 1500m như Blue Mountain.
Ngoài ra, chúng có đặc tính di truyền độc đáo với lượng cafein thấp và độ acid malic rất cao ít nào được thừa hưởng. Lượng acid sáng trong kết hợp với vị ngọt dịu trong hạt khiến hương vị trong cà phê Typica hài hòa cực kỳ hấp dẫn. Chính vì điều này mà trong giới cà phê, Typica được xem là tiêu chuẩn vàng cho mọi thước đo về cà phê chất lượng cao trên thị trường.
Tuy nhiên khả năng chống sâu bệnh của loại cà phê lâu đời thường rất kém vì hệ miễn dịch của chúng bị giảm đi nhiều. Sản lượng của chúng cũng ít hơn so với các loài cà phê thông thường. So với Bourbon cùng là một giống Arabica thuần chủng nhưng năng suất của Typica thấp hơn khoảng 20 – 30%. Cà phê Typica là dòng rất khó trồng và dễ chết do bệnh gỉ sắt, berry,…. Vì nhược điểm này nên các trang trại dần trở nên kén trồng Typica mà thay bằng các loại giống cây trồng khác.
Hương vị của cà phê Typica
4
Typica chỉ cần nghe đến cái tên này là biết bao nhiêu người đam mê cà phê sẽ thao thức bởi hương vị mà nó mang lại. Đây được xem là một trong những giống cà phê đắt giá nhất thế giới do 2 nguyên nhân sau:
Rất khó chăm sóc: Người trồng phải bỏ rất nhiều thời gian công sức để chăm bón và tưới nước quanh năm luôn dành nhiều thời gian để quan sát chúng. Giống typica cũng có khả năng kháng bệnh kém nên rất dễ chết. Tuy nhiên năng suất của nó tương đối thấp, mỗi năm sản lượng thu hoạch là rất thấp so với các dòng cà phê khác.
Hương vị đặc trưng: Đây chính là điểm sáng để giúp làm nên sự khác biệt và đẩy giá thành của Typical lên rất cao được nhiều người tìm đến.
Một ly cà phê Typica hoàn hảo sẽ cho người ta cảm nhận được một hương thơm ngào ngạt bất tận ai cũng mê mẩn. Ngất ngây và được nhiều người mô tả là cực kỳ sang trọng đem đến cho người cảm nhận những cảm giác bất ngờ.
Bên cạnh đó, người dùng cũng không cảm thấy quá gắt, và vị đắng quá nhiều. Hương vị của chúng được quà quyện với nhau để đem đến vị đắng vừa phải và một vị chua đặc trưng. Khi nuốt ngụm cà phê xuống bụng, ngay lập tức bạn sẽ cảm nhận được một vị thơm và ngọt nhẹ sẽ dâng trào trong cuống họng rất thú vị.
Hưởng thức cà phê Typica sao cho đúng
Để có thể cảm nhận tốt nhất hương vị cả Typica bạn nên nắm được cách pha cà phê chuẩn. Người dùng nên sử dụng loại cà phê nguyên chất hàng chuẩn, không pha cùng bất kỳ phụ gia nào khác. Khi pha cà phê cũng không nên thêm đường hay sữa mà nên uống không sẽ cảm nhận được chuẩn vị cà phê.
Nếu cảm thấy vị hơi nhạt, bạn có thể pha trộn typica với một giống cà phê khác. Và thường là Robusta. Có 2 tỷ lệ pha trộn được ưa chuộng nhất, đó là:
70% typica và 30% robusta
50% typica và 50% robusta
Hai cách pha trộn trên là để có thể làm nổi bật hương vị của typical hơn. Ngoài ra, bạn cũng có thể pha 70% robusta với 30% typica. Tùy theo gu thưởng thức của mình.
Sự phối hợp này sẽ cân bằng vị chua của typica bởi chất ngọt đến từ robusta. Bên cạnh đó, robusta cũng đậm vị hơn, có thêm hương trái cây quyến rũ hơn. Giúp cho người thưởng thức cảm thấy hưng phấn hơn rất nhiều lần.
Bao giờ cũng vậy, muốn thưởng thức hương vị của cà phê đúng nghĩa nhất, chúng ta chỉ nên dùng loại nguyên chất. Không pha trộn thêm bất cứ phụ gia nào. Khi đã quen với cách thưởng thức này. Chắc chắn bạn sẽ bị nó làm mê hoặc và không bao giờ muốn uống cà phê trộn nữa.
Kết luận
Tóm lại, cà phê Typica là dòng thuần chủng được phát triển chủ yếu ở khu vực Mỹ Latinh. Hy vọng thông qua bài viết trên có thể giúp bạn biết thêm được nhiều kiến thức và hiểu biết về giống cà phê này.
Tôi là Lanh Huỳnh, Founder & CEO của Gùi cafe. Chúng tôi muốn thay đổi văn hóa thưởng thức “càfe thật”, đưa hạt cà phê Arabica thuần túy từ thiên nhiên xứ lạnh đến với cộng đồng đam mê càfe. Tạo ra giá trị kinh tế thực tiễn, giúp ổn định cuộc sống của đồng bào dân tộc đang canh tác và đưa “Đặc sản” của địa phương ra biển lớn.
